Ekonomi Berdasarkan Nilai Wang

Duit Pisang Zaman Jepun

Pada abad ke-19,sistem ekonomi kewangan atau lebih dikenali sebagai sistem ekonomi bebas mula diperkenalkan di Asia Tenggara. Negara-negara jajahan telah diberi kebebasan untuk terlibat dalam sistem ekonomi atau dengan kata lain,sistem ekonomi liberal telah dilaksanakan setelah beberapa peristiwa berlaku seperti penentangan di parlimen atas monopoli yang dilakukan pihak penjajah. Oleh itu,untuk menjayakan projek ini kerajaan memerlukan modal untuk membangunkan bidang pertanian,perlombongan mahupun infrastruktur.

    Oleh itu,cukai telah diperkenalkan untuk mendapatkan kewangan kerajaan. Cukai dikutip daripada kedai,lombong,rumah judi,pajak gadai,ladang dan sebagainya. Di Tanah Melayu,muncul bandar-bandar baru terutamanya dikawasan yang mempunyai biji timah kerana cukai yang dikutip melalui perlombongan tersebut. Burma sejak dahulu lagi adalah pengeluar padi dan penjajah hanya menggiatkan lagi penanaman padi buktinya pada 1870,British telah membina kilang padi dan padi Burma telah dieksport ke India dan negara sekitarnya. Selain beras,beberapa komoditi lain dilombong seperti timah hitam dan perak dan telah menggiatkan pembinaan jalan raya dan jalan keretapi buktinya pembinaan keratapi antara Rangoon ke Promme dan pada 1884 telah disambung ke Toungu dan sekali lagi disambung ke Mandalay pada 1889.

    Wujudnya golongan liberal di barat telah mengurangkan penindasan penjajah di tanah jajahan mereka. Di kawasan Indochina,Perancis juga telah menggiatkan perusahaan dalam bidang pertanian dan juga perlombongan. Pada 1890,lombong arang batu telah dibuka di Tonkin dan pada tahun yang berikutnya,ladang kopi pula telah dibuka Perancis juga tidak ketinggalan untuk membina jaringan jalan keretapi pada 1895 dan jaringan darat telah diperkenalkan lebih awal sekitar 1881. Pembinaan terusan air telah merancakkan lagi industri penanaman padi ,jagung dikawasan delta Mekong kerana berlakunya pertambahan penduduk dikawasan itu.

    Jika dulu ekonomi di Asia Tenggara menjurus kepada ekonomi paksa dan semata-mata untuk memenuhi kantung negara penjajah namun perubahan mula berlaku terutamanya sekitar abad ke-20 dimana ekonomi Asia Tenggara telah mengalami satu lagi fasa pembaharuan dimana semua pelabur dan rakyat boleh terlibat dalam sektor ekonomi secara bebas dan pasaran ekonomi Asia Tenggara mula bergantung kepada pasaran dunia. Cara hidup tradisi telah diganti dengan sistem kewangan dan memudahkan pertukaran barangan berdasarkan nilai wang tersebut. Disetiap jajahan telah diperkenalkan pelbagai sistem tanah dan dasar perlindungan tanah untuk petani telah diperkenalkan oleh penjajah. Namun akibat penggunaan sistem kewangan telah mendorong masyarakat untuk memiliki kekayaan dan kebanyakan tanah telah dijual kepada kroni penjajah untuk mendapatkan keuntungan yang lumayan sedangkan mereka pula terpaksa menjadi kuli kepada ladang-ladang penjajah. Namun di Tanah Melayu dasar yang berbeza telah dilaksanakan dimana petani dikawasan kampung dan kawasan pedalaman dilarang sama sekali menjual tanah mereka terutamanya kepada orang asing dan mengekalkan mereka sebagai petani yang miskin untuk mengekalkan hegemoni penjajah. Mereka ditugaskan untuk membekalkan hasil makanan untuk kegunaan penduduk dikawasan bandar dan dasar ini sebenarnya telah merugikan masyarakat apabila mereka tidak dibenarkan untuk terlibat dalam perniagaan eksport import sebagaimana yang dilakukan oleh orang Cina. Bukti bahawa kawasan kampung dan pedalaman dikekalkan sebagai kawasan untuk membekalkan tanaman makanan ialah pengenalan undang-undang bahawa tidak boleh menukar tanah padi kepada mana-mana tanaman lain walhal getah sekalipun sedangkan harga getah pada waktu itu cukup tinggi. Undang-undang tersebut ialah Undang-Undang Tanah Simpanan Melayu 1913 dan dipindaaan 1933. Penggubalan ini berlaku akibat daripada kehilangan tanah orang Melayu yang mendadak ketangan orang Cina yang memiliki kuasa ekonomi pada masa itu.

    Namun begitu,pelakasaanaan Undang Undang ini hanya terhad kepada kawasan hutan yang tidak berpotensi untuk dimajukan ataupun tidak wujud bahan mentah untuk dilombong. Bagi kawasan yang maju dan ekonomi giat,kawasan tersebut dikeluarkan daripada senarai Tanah Simpanan Melayu. Tanah yang berpotensi untuk dimajukan disediakan untuk pemodal eropah untuk melombong mahupun menanam getah. Pengeluaran hasil yang dahulunya hanya melibatkan pertanian kecilan dan perlombongan secara kecilan telah berubah setelah kemasukan pemodal dan juga sistem kewangan. Pertanian yang dahulunya secara kecilan telah berubah kepada sistem yang lebih berskala besar dan ekonomi perdagangan pada masa itu telah mendominasi sistem ekonomi pada masa itu. Masyarakat petani dan nelayan walaupun perubahan cara ekonomi mereka tidak banyak berubah namun sedikit perubahan tetap diterima contohnya mereka sudah mula menanam tanaman yang mampu untuk menjana ekonomi kewangan seperti getah,kopi,koko,kelapa dan tebu walaupun mereka tidak digalakkan untuk menanam secara skala besar seperti di Tanah Melayu. Namun pengenalan sistem kewangan ini telah menimbulkan satu lagi masalah baru kepada masyarakat Asia Tenggara iaitu masalah hutang.

    Masalah kepada pertanian seperti bencana alam telah menyebabkan pekebun kecil yang sudah rata-rata miskin telah meminjam wang daripada golongan cetti.  Masalah ini serius berlaku dalam kalangan masyarakat Burma Hilir,Jawa,Melayu dan Vietnam. Petani yang tidak mampu membayar hutang tersebut akan dirampas tanah mereka. Selain itu,buruh-buruh yang bekerja diladang-ladang digalakkan main judi jika tidak keladang dan mereka digalakkan untuk meminjam daripada majikan yang banyak berlaku kepada pekebun getah dan juga tebu.

    Pengenalan kepada sistem kewangan ini telah menyebabkan perubahan kepada nilai sosial masyarakat dimana masyarakat di Asia Tenggara mula bersifat material dan pentingkan diri sendiri. Pengenalan sistem kewangan ini juga walaupun dilihat baik namun masih banyak gejala negatif yang berlaku dimana masyarakat mula berhutang untuk tujuan tertentu.

Penanaman Modal di Asia Tenggara

Sir H.N.Ridley

Kestabilan politik dan keamanan yang berjaya diwujudkan oleh barat di Asia Tenggara telah berjaya menarik pelabur asing terutamanya daripada eropah dan juga China. Perkembangan dan aliran ekonomi yang berlaku di Asia Tenggara ditentukan oleh kehendak dan keperluan penjajah terhadap negara tersebut. Negara Thailand walaupun pada dasarnya tidak pernah dijajah oleh Barat namun sistem perekonomiannya banyak dipengaruhi oleh barat. Thailand bersempadan dengan negara yang dijajah oleh Perancis dan juga British. Oleh itu,bagi mengekalkan kuasanya kedaulatannya banyak perjanjian telah dibuat untuk membenarkan kemasukan modal dan pelabur dari barat. Perjanjian penting yang melibatkan perdagangan yang dilakukan oleh Siam ialah pada tahun 1855,1896,1909. Melalui perjanjian ini,pelabur eropah dan juga Cina boleh terlibat dalam ekonomi Siam dalam bidang perkapalan,penangkutan,kewangan,perdagangan,pembalakan dan perlombongan.

    Di Burma,British telah menggunakan kesempatan penjajahan ini telah mengaut keuntungan dalam bidang pelombongan biji timah,timah hitam,perak,tungsten dan minyak. Kemudahan infrasruktur telah moden telah dibina secara pesat untuk memudahkan pengeluaran sehingga tahun 1930,British telah menanam modal sebanyak 50 juta pound.

     Di Tanah Melayu,British telah pesat melabur modal dalam bidang pertanian,penanaman getah dan paling utama perlombongan bijih timah. Dua komoditi utama yang menarik perhatian pemodal di Tanah Melayu iaitu getah dan biji timah. Sehingga 1905,eksport getah ialah 200 tan dan bertambah mendadak pada 1920-an kepada 196,000 tan. Sehingga 1935,penanaman modal oleh British di Tanah Melayu ialah sekitar 55juta Pound.

    Pelaksanaan dasar pertanian terbuka selepas pertanian kultur dihapuskan telah menyebabkan kemasukan pelaburan Belanda agak mendadak. Selepas tahun 1880,penanam modal Belanda dan asing digalakkan untuk menanam modal terutamanya dalam perusahaan tebu di Jawa dan pulau sekitarnya seperti Sumatera dan sebagainya. Di kawasan luar daripada tanah Jawa,kebanyakan yang menanam modal adalah bukan daripada pelabur Belanda tetapi dimiliki oleh orang Perancis,Amerika serta Belgium yang menanamgetah,the dan tebu. Bermula dengan abad ke-20,Belanda mula membina sistem pengangkutan yang lebih canggih untuk pengangkutan hasil dan ia telah meningkatkan pengeluaran hasil buktinya pengeluaran gula pada tahun 1900 ialah 700 000 tan dan telah bertambah kepada 1.4 juta tan pada 1914.

Ekonomi Asia Tenggara Selepas Kemasukan Barat

Mata wang Belanda

Barat telah memperkenalkan sistem ekonomi yang jauh berlainan daripada yang diamalkan oleh penduduk asal Asia Tenggara.  Mereka membawakan satu konsep perekonomian yang baru dalam pelbagai bidang samada perbankan,pertanian,kerahan tenaga,monopoli dan sebagainya. Dasar perekonomian yang diamalkan oleh setiap penjajah adalah berbeza. British mengamalkan sistem perekonomian yang agak liberal dan tidak menekan kepada rakyat untuk menjaga kekuasaannya lebih lama namun Belanda dan Sepanyol pula mengamalkan sistem perekonomian yang menekan penduduk setempat.

    Di Jawa yang merupakan negara kepada jajahan Belanda,dasar ekonomi yang menekan telah diamalkan apabila penduduk dipaksa untuk berkhidmat bagi mengisi kantung kerajaan Belanda yang kosong pada masa itu kerana menghadapi perang Belgium dan Perang Jawa yang hebat berlaku. Dasar yang diamalkan oleh Raffles sewaktu mentadbir Jawa telah dianggap sebagai tidak sesuai kerana dikatakan mengurangkan pendapatan kolonial.Sebagai langkah untuk memonopoli ekonomi Indonesia,sebuah syarikat telah diwujudkan iaitu Nederlandse Handel Maatschappij ( N.H.M ) yang ditugaskan untuk menjalankan urusan eksport dan import kerajaan Belanda. Selain itu,Belanda juga telah menubuhkan sebuah bank yang diberi nama sebagai bank Jawa yang mana sebahagian besar modalnya daripada kerajaan Belanda sendiri. Raja William telah melantik Johanes Van De Bosch untuk menjawat jawatan sebagai Gabenor Jeneral untuk memikirkan cara untuk mengeksploitasi kerajinan penduduk Jawa bagi mengisi kewangan Belanda yang sedia teruk itu. Untuk meningkatkan lagi pengeluaran hasil,kerajaan Belanda telah memperkenalkan sistem kuntur yang mana selama ini tidak pernah berlaku dalam sistem ekonomi tradisional masyarakat tempatan. Penduduk Jawa dikehendaki untuk menyediakan 20% daripada tanah mereka untuk menanam tanaman eksport untuk dibeli oleh Belanda dengan harga yang murah. Bagi mereka yang tidak mempunyai tanah mereka dikehendaki untuk bekerja dengan Belanda selama 75 hari dalam setahun atau menyamai 20% daripada 365 hari. Kedatangan penjajah Belanda telah membawa perubahan kepada sistem ekonomi masyarakat Jawa.

    Sistem kuntur atau tanaman paksa telah dilaksanakan di Jawa. Sistem pemaksaan ini telah diperkenalkan oleh Gabenor Van Den Bosch pada 1830,yang mengusahakan tanaman kopi,tebu,tembakau dan juga rempah. Tanaman yang ditanam ini semuanya dibolot oleh Belanda sehingga mampu memulihkan ekonomi Belanda sehingga tahun 1877. Orang Cina yang bersekongkol dengan bangsa Belanda turut menikmati keuntungan tersebut tetapi yang menanggung seksa adalah penduduk Jawa itu sendiri yang dikerah sebagai buruh. Dasar tanaman yang tidak berkeperimanusiaan ini telah dikecam oleh golongan liberal di Belanda sehingga tergubal satu undang-undang pada 1848 dimana segala aktiviti tanah jajahan perlu dilaporkan kepada parlimen. Laporan yang diterima telah menyedarkan rakyat Belanda terutamanya golongan liberal mengenai keburukan sistem Kultur ini dimana sepanjang perjalanan sistem ini,Belanda telah berjaya mengaut keuntungan sebanyak 837 juta guilders tetapi kekayaan ini tidak dinikmati oleh rakyat Indonesia.

    Selepas kecaman yang diterima di parlimen memaksa Belanda mengubah sistem ekonominya secara beransur-ansur. Sistem Kultur telah berubah menjadi sistem ekonomi terbuka dimana perdagangan bebas telah dibuka. Dasar liberal yang dilaksanakan ini telah membuka peluang kepada pelabur Belanda untuk melakukan pelaburan. Belanda juga telah menggubal satu undang-undang iaitu undang-undang pertanian 1870 dimana para pengusaha dibenarkan untuk memajak tanah diseluruh kawasan Indonesia. Tanaman tebu secara besaran telah dihentikan pada 1890 dan tanaman kopi pada 1917. Walaupun dasar liberal dilaksanakan namun Belanda masih berhasrat untuk memonopoli ekonomi Indonesia dengan mewujudkan sebuah syarikat iaitu Syarikat Kapal Dagang Diraja.

    Dasar Liberal telah diperkenalkan untuk menjaga kebajikan penduduk pada masa itu namun dasar ini gagal sama sekali. Pemodal-pemodal eropah telah bertindak mengeksploitasi ekonomi Indonesia dan mengabaikan kebajikan penduduk. Dalam dasar ini,peladang Indonesia tidak mampu untuk bersaing dengan pengusaha eropah yang mempunyai modal yang tebal. Mereka telah menjual tanah mereka dan bekerja makan gaji dengan pengusaha eropah. Selepas kegagalan Dasar Liberal ini,satu lagi dasar telah diperkenalkan iaitu Dasar Etika dan Dasar Susila. Dasar ini telah membawa kemajuan kepada penduduk tempatan daripada pelbagai sudut ekonomi.

    Burma atau Myammar sekarang ini merupakan sebuah negara jajahan British selepas berlaku 3 kali peperangan diantara dua kuasa tersebut. Perang pertama menyaksikan British berjaya menawan kawasan selatan Burma,Perang yang kedua British berjaya menawan kawasan tengah Burma dan perang yang terakhir menyaksikan British berjaya menguasai sepenuhnya Burma. British mengatakan bahawa peperangan yang dilakukan ketas Burma adalah kerana ingin melindungi kawasan British di sempadan India namun Burma pula menganggap bahawa peperangan dengan British kerana monopoli yang dilakukan oleh kerabat diraja Burma keatas sumber ekonomi Burma menyebabkan British tidak mampu untuk menambah keuntungannya di Burma. British yang pada masa itu menjajah India telah menggalakkan kemasukan saudagar dari India sehingga menyebabkan berlakunya keruntuhan kepada sektor ekonomi masyarakat Burma. Bagi menghalang British menguasai ekonomi Burma,kerajaan Burma pada masa itu cuba untuk bantuan pihak ketiga namun usaha yang dilakukan ini telah menyebabkan tindakan keras oleh British.

    Penindasan kerajaan Vietnam keatas umat Kristian Vietnam yang diKristiankan oleh Perancis menyebabkan tindakan Perancis menawan negara tersebut. Dari segi ekonomi,Vietnam merupakan negara yang kaya dengan kapas,sutera,gula dan juga hasil kayuan. Bagi merancakkan pembangunan ekonomi dan infrastuktur, buruh-buruh dari China dan India dibawa masuk untuk membina jalan keretapi dan juga sekolah. Kejayaan penaklukan keatas Vietnam telah membuka satu lagi peluang kepada Perancis untuk terus menakluk Kemboja dan juga Laos. Ekonomi dinegara jajahan itu telah dieksploitasi untuk kepentingan saudagar mereka.

    Penguasaan Sepanyol di Filifina telah menyebabkan ekonomi Filifina sukar untuk berkembang kerana dasar tutup pintu yang diamalkan oleh Sepanyol dari abad ke 16 hingga abad ke 19. Sepanyol mengamalkan dasar yang tegas terhadap pedagang asing. Pada 1800,pedagang ini telah dilarang daripada menduduki Filifina. Untuk mengukuhkan kedudukan ekonominya, pada 1828,pengistiharan telah dikeluarkan dimana orang asing dilarang daripada menceburkan diri dalam perdagangan runcit dan mengunjungi mana-mana wilayah Sepanyol. Mereka mentakrifkan orang asing sebagai musuh tuhan dan musuh kepada Sepanyol. Walaupun pelbagai undang-undang digubal untuk menghalang kemasukan pedagang asing ini namun tetap berlaku kemasukan perdagangan ke Manila secara beransur-ansur apabila ekonomi dibuka kepada perdagangan asing pada 1834. Amerika dan British telah masuk untuk mengaut keuntungan di Filifina dan dalam pertandingan ini,British lebih banyak membolot ekonomi Filifina kerana pada masa itu British telah memiliki sistem perbankan di beberapa negara jajahannya seperti Hong Kong, Singapura dan juga India.

    Di Filifina,Sepanyol telah memperkenalkan beberapa dasar yang dikira merugikan penduduk iaitu Sistem Polo,Sistem Vandala dan Sistem Ecomienda. Sistem Polo menuntut semua rakyat Filifina yang berumur antara 18-60 tahun untuk bekerja dengan Sepanyol selama 40 hari dengan hanya dibayar gaji yang kecil bahkan sesetengah kes tidak dibayar. Sistem Vandala lebih kepada sistem cukai dimana rakyat Filipina dipaksa untuk menyerahkan barang-barang tertentu kepada kerajaan dan dibayar dengan wang kertas yang tidak mempunyai nilai. Sistem Encomienda memaksa penduduk untuk membayar cukai sebanyak antara 1 peso hingga 9 peso.

Kedatangan Barat ke Asia Tenggara

Pengeran Diponegoro

Selepas berlakunya revolusi pertanian dan juga revolusi perindustrian dibarat didapati sumber-sumber bahan mentah adalah tidak mencukupi. Oleh itu mereka mula menjelajah kedunia luar untuk mencari bahan mentah tersebut selain mencari pasaran untuk memasarkan barangan mereka. Disebabkan itu,penjajahan barat menjadi lebih cepat. Selain revolusi perindustrian,revolusi politik yan berlaku dibarat juga telah menyebabkan kemasukan barat ke Asia Tenggara. Pada zaman feudal,masyarakat eropah dikuasai oleh golongan raja dan juga golongan aristokrat yang banyak berpengaruh keatas kehidupan masyarakat awam kerana memiliki tanah yang disewakan kepada rakyat bawahan. Namun selepas berlakunya perkembangan bandar telah melahirkan golongan Berjouis atau kelas menengah. Mereka ini bergiat dalam bidang ekonomi sehingga kekayaan yang dimiliki mampu menyaingi golongan aristokrat. Pada awalnya,tuntutan golongan ini untuk terlibat dalam politik tidak dilayan namun selepas peranan ekonomi yang dimainkan oleh golongan ini mampu meningkatkan lagi harta raja maka golongan ini telah diberi kuasa politik sedikit demi sedikit. Dari sinilah juga lahirkan kesedaran untuk mencari tanah jajahan baru untuk memasarkan hasil keluaran mereka.

    Antara negara-negara yang pernah melakukan penjajahan di Asia Tenggara ialah Belanda,Amerika Syarikat,Portugis,British dan Sepanyol. Belanda menguasai kawasan kepualaun Indonesia yang berpusat dikawasan Jawa dan juga memiliki Melaka sehingga termeterainya perjanjian Inggeris Belanda yang memisahkan kawasan pengaruh antara mereka. Belanda telah ditakluk oleh Perancis pada 1795 sehingga rajanya telah melarikan diri ke Britain dan tanah jajahan Belanda di kawasan Asia Tenggara telah dikuasai oleh British melalui surat kew. Dan tanah jajahan Belanda dikembalikan semula selepas perang Nepoleon tamat.

    Penjajahan barat sering dikatakan sebagai untuk Glory,Gold,Gospel mahupun White Man Burden sedangkan jika dilihat secara halus kedatangan mereka bukanlah untuk tujuan itu melainkan semata-mata propaganda mereka untuk menyakinkan masyarakat dengan tugas murni mereka. Sebetulnya mereka telah banyak menkristiankan masyarakat terutama penjajah Perancis dan Sepanyol namun itu semua adalah untuk menjadikan masyarakat yang dijajah tersebut untuk taat kepada mereka dan merasakan mereka sebahagian daripada penjajah itu sendiri sekkaligus dapat mengurangkan risiko pemberontakan. Sepanyol telah melaksanakan dasar kejam dengan memaksa penduduk Filipina untuk masuk agama Kristian sehinggakan kawasan penduduk Islam telah masuk ke agama Kristian terutamanya di kawasan Cebu dan Manila bahkan mereka juga telah berjaya memeurtadkan seorang raja Sulu dan raja tersebut telah digulingkan. Walaupun penduduk telah dipaksa untuk masuk kristian namun setelah beberapa generasi mereka akan serasi dengan agama tersebut dan merasakan mereka sebahagian daripada agama tersebut dan mahu menjadi sebahagian daripada negara Sepanyol. Kedatangan mereka antara lain adalah disebabkan ekonomi dan untuk menunjukkan kuasa mereka. Bukti mereka bukannya ingin menyebarkan agama Kristian secara bersungguh ialah Sepanyol tidak pernah untuk berusaha memajukan masyarakat Filipina tetapi terus membiarkan masyarakat Filipina terus mundur untuk mengekalkan kuasa mereka dan memudahkan mereka mengeksploitasi masyarakat Filipina.

    Ekonomi telah memainkan peranan yang penting selain daripada masalah agama dalam jelajah penjajahan masyarakat barat. Namun yang lebih ketara diantara dua ini ialah masalah ekonomi. Masyarakat eropah pada masa itu dalam proses kebangkitan selepas mengalami 1000 tahun zaman kegelapan. Mereka bangkit untuk mendapatkan tanah jajahan dan berusahan  untuk menunjukkan bangsa mana yang lebih kuat dalam kalangan masyarakat eropah. Untuk membekal peralatan perang untuk tentera mereka sudah tentulah ekonomi amat penting. Pasaran dan bahan mentah dieropah adalah terhad dan kawasan di Asia Tenggara merupakan antara kawasan yang banyak memiliki bahan mentah dan juga pasaran untuk barangan mereka. Bahan mentah dan kekayaan diangkut ke negara barat untuk industri pembuatan dan juga industri persenjataan yang mana perang dinegara eropah pada masa itu belum berhenti.

    Kedatangan barat ke kawasan Asia Tenggara menjurus kepada kepentingan mereka bukannya kerana tugas dan bebanan yang terpaksa mereka pikul untuk mentamadunkan masyarakat Asia Tenggara pada waktu itu. Penindasan keatas penduduk sudah menunjukkan bahawa kedatangan masyarakat eropah bukannya kerana faktor “White Man Burden”.

Pengenalan Asia Tenggara

Peta Kuno Asia Tenggara

Asia Tenggara adalah merujuk kepada negara-negara yang terletak diantara tamadun China dan juga tamadun India. Ia terdiri daripada negara kebenuaan dan juga negara kepulauan. Negara kebenuaan terletak daripada Siam ( Thai ) dan keutara yang meliputi negara Burma,Laos,Kemboja,dan Vietnam manakala negara kepulauan ialah negara yang berada di kawasan selatan daripada Siam iaitu Malaysia,Brunei,Indonesia dan yang terbaru Timur Leste. Perkataan Asia Tenggara adalah perkataan yang baru diguna pakai. Ia mula berkembang selepas K.M.Pannikar menggunakan istilah Asia Tenggara dalam bukunya Future of Southeast Asia pada 1943 untuk merujuk benua yang terletak diantara dua tamadun itu. Walaupun terkandung dalam kelompok wilayah yang sama namun setiap negara mempunyai bahasa dan kebudayaan yang tersendiri dan saling mempengaruhi antara satu sama lain. Namun ciri kesamaan yang terdapat antara negara-negara di Asia Tenggara ialah pernah menerima pengaruh Hindu dan merupakan pengaruh yang dominan di rantau ini. Walaupun begitu,hanya Vietnam sahaja yang menjadikan pengaruh China sebagai dominan. Perkataan Indo-China pula merujuk kepada kawasan yang menerima pengaruh tamadun India dan juga tamadun China. Namun sejak abad ke-16,kawasan-kawasan di Asia Tenggara mula menerima pengaruh barat apabila berada dalam pentadbiran barat kecuali Siam yang masih dalam pengaruhnya sendiri tetapi tetap menerima pengaruh barat dalam sistem pentadbirannya bagi mengelakkan daripada dijajah oleh kuasa barat.

Autobiografi Diri { Maaf Jika Ayat Tidak Sedap }

Kehidupan asrama bagi setiap orang adalah berlainan dan begitu jugalah kehidupan aku diasrama. Ramai orang merasakan kehidupan asrama ibarat berada disebuah penjara yang dikelilingi oleh geriji tajam[1] dan juga diawasi oleh beberapa orang warden penjara yang berwajah kejam.[2] Mungkin inilah antara yang menyebabkan ramai pelajar yang takut untuk berada di asrama tambahan lagi pelajar yang dikira berada. Aku berada diasrama dalam 4 waktu  iaitu semasa sekolah rendah,tingkatan 3,tingkatan 5 dan tingkatan 6. Dan setiap daripada satunya mencungkil pengalaman yang berbeza.

    Semasa sekolah rendah sejak daripada darjah empat lagi aku adalah pelajar yang paling malas untuk pergi kesekolah mungkin kerana beberapa sebab. Antara sebab yang sering aku berikan kepada kawan yang sering bertanya ialah aku suka tengok kartun Dragon Ball dan memang aku minat dengan kartun tu. Masih aku ingat guru kelas pada darjah empat itu ialah cikgu Osman yang merupakan guru sains ku sendiri. Beliau merupakan seorang yang amat baik dan sering “melepaskan”[3] aku daripada hukuman apabila tidak datang kesekolah walaupun alasan yang diberikan adalah sama iaitu tertidur,sakit perut dan pening kepala. Alasan ini bukan sahaja digunakan oleh aku tetapi juga oleh kebanyakan pelajar yang mempunyai hobi seperti aku. Tetapi sebenarnya da sebab yang lain kenapa aku betul-betul malas untuk kesekolah pada masa itu. Semasa aku darjah 3,aku merupakan pelajar yang paling cemerlang di kelas 3M[4] dan sepanjang setahun itu tidak pernah ada seorang pun yang mampu merampas tempat aku dan itu membawa makna aku mendapat tempat nombor 1 dalam setiap peperiksaan selama setahun di kelas itu.[5] Pada darjah 4 aku telah naik kekelas 4 Teratai seorang diri dan dalam keadaan yang belum dapat membiasakan diri didalam kelas itu ada seorang pengawas perempuan dalam kelas itu yang yang suka marah kepada saya sehingga saya sering menangis dan pada saya mungkin inilah sebabnya aku menjadi seorang yang malas pergi ke sekolah sehingga tingkatan 2.[6] Namun keseronokan aku tidak kesekolah tidak lama kerana guru yang baik itu ditukar kepada seorang lagi guru. Guru yang menjadi guru kelas kepada aku masa itu ialah Puan Rohaya dan agak cerewet dalam bertanya pelajar yang tidak datang kesekolah namun aku pada masa itu masih tidak takut untuk memonteng kerana cikgu Rohaya masih diketogorikan sebagai guru yang baik.

    Semasa darjah 6,saya mendapat seorang guru kelas yang garang yang bernama cikgu Siti.[7] Walaupun takut,saya tetap beranikan diri untuk ponteng sekolah. Namun setiap kali masa kelas cikgu Siti Rogayah itu,saya berasa amat takut kerana cikgu Siti sering tidak “melepaskan” peluang untuk menghukum kami. Saya masih ingat,suatu hari saya tidak bila saya pergi sekolah setelah hari sebelumnya saya ponteng dan kebetulan kelas Cikgu Siti waktu pagi. Pada pagi itu, ada musyuarat dalam kalangan guru sekolah di perpustakaan. Saya mengintai dari kelas saya yang kebetulan berada dekat dengan kelas saya. Dalam hati saya,saya amat berharap supaya musyuarat itu lama dan memohon supaya cikgu siti tidak akan sempat masuk ke kelas. Malangnya musyuarat yang diadakan adalah singkat sahaja dan cikgu siti masuk ke kelas dan perkara pertama yang akan ditanya apabila masuk kelas ialah mengenai kehadiran. Perkara yang paling menakutkan mengenai cikgu Siti ini ialah beliau suka mencubit perut pelajarnya yang tidak datang ke kelas. Alasan yang diberikan adalah sia-sia sahaja.

    Pada tanggal 22 Febuari 2001,yang juga merupakan Hari Tahun Baru Cina,saya seorang diri telah turun dari rumah sejak awal pagi lagi untuk melihat pancing yang dipasang pada hari sebelumnya. Saya tidak pasti pukul berapa saya turun dari rumah dengan berbasikal namun seingatan saya waktu itu masih gelap lagi mungkin sekitar pukul 7 pagi. Pada pagi tu,saya mendapat seekor ikan tapah dan dengan hanya memegang sebelah sahaja “handle” basikal dan sebelah lagi ikan saya mengayuh balik,tetapi malangnya,setelah sampai dipersimpangan jalan ke rumah,basikal yang dinaiki oleh saya telah terbabas dan terbalik sehingga menyebabkan tulang tangan sebelah kiri saya mengalami kepatahan. Saya hanya mampu menahan diri daripada menangis dan menyorong basikal hingga ke rumah. Ikan yang saya dapat itu dilepaskan di sebuah alur yang ada sebelum sampai dirumah saya. Saya masih ingat pada masa itu,lalu seorang tua yang mahu kekebun getahnya,tapi saya hanya menyembunyikan sahaja daripadanya. Saya berusaha berjalan untuk sampai ke rumah dan apabila sampai di rumah saya terus mengambil kain pelikat untuk membuat kain sandang dan hanya air mata yang bercucuran. Saya pada masa itu menyembunyikan kejadian ini daripada ibu saya kerana takut dimarahi. Kebetulan pada waktu datang seorang tua yang bertanya kepada saya apa yang berlaku dan orang itu yang dipanggil Mak Da Jenab telah memaklumkan ibu saya mengenai perkara ini.

   Sudah adat dikampung, ibu saya telah memanggil seorang bomoh patah untuk merawat saya yang mana saya sendiri sudah tidak pasti siapa namanya namun seingat saya namanya ialah Pok We Patah. Urutan yang dibuat amat menyakitkan,semakin kuat suara yang keluar semakin kuat urutan yang dilakukan menyebabkan saya hanya menahan sahaja apa yang ingin dilakukannya. Saya dilarang untuk memakan banyak benda antaranya yang paling ditegah ialah sebarang jenis kacang kerana katanya kacang akan menyebabkan tulang yang sudah pulih kembali sakit. Saya hanya diberi makan makanan yang dibakar terutamanya ayam kampung[8] bakar dan juga ikan haruan kering yang dibakar. Disebabkan peristiwa patah tangan itu,saya tidak pergi ke sekolah hampir 2 bulan[9] dan mungkin lebih sehinggalah 2 orang guru saya datang iaitu Cikgu Siti dan Cikgu Rohaya. Seiingat saya mereka datang pada hari rabu dan saya hanya pergi ke sekolah pada hari Ahad minggu berikutnya. Sehingga sekarang saya masih ingat perkataan yang diucapkan oleh cikgu Siti pada masa itu kepada ibu saya “ dio ni cerdik sebab tu saya mari turut suruh dio sambung”.

    Saya telah dipaksa oleh cikgu Siti untuk tinggal diasrama bagi mengelakkan supaya saya tidak lagi ponteng sekolah namun saya bertahan selama beberapa minggu untuk tidak ke asrama. Desakan untuk duduk di asrama bukan sahaja datang daripada guru bahkan datang daripada Guru Besar pada waktu itu yang bernama Che Embong. Saya masih ingat suatu hari saya telah dipaksa keluar kelas oleh Cikgi Siti semata-mata untuk mengambil borang asrama daripada warden pada masa itu iaitu Ustaz Rahimi.

    Diasrama sekolah kebangsaan Bintang terdapat 2 dorm untuk lelaki dan 3 dorm untuk perempuan. Dorm lelaki dipasahkan oleh sebuah bilik computer namun jaraknya amat dekat. Apabila lepas waktu studi pada malamnya,banyak perkara yang dimainkan dan saya masih ingat bahawa kami bermain lontar baldi didalam dorm. Saya berada di dorm A dan kami di dorm A akan menyelinap masuk ke dorm B tanpa disedari untuk melontar baldi yang berisi air kepada pelajar yang berada di dorm B,dan begitu lah seterusnya. 

Serangan timbale bali sering berlaku. Kawan saya yang digelar Idi Pendek[10] telah menangis apabila penyelia petang telah menambah nasi semasa makan petang. Mungkin kerana Idi pada masa itu masih kecil dan agak cuak apabila penyelia petang pada masa itu bertindak begitu dan mungkin cara dia menyelamatkan diri dengan menangis.

    Banyak peristiwa yang menarik semasa berada di asrama pada masa itu. Masih saya ingat semasa semua orang dah balik dari asrama,saya dan seorang lagi kawan saya telah masuk ke dorm perempuan dengan diiringi oleh Syikin yang merupakan palajar darjah 5 pada masa itu. Saya melihat bentuk asrama perempuan pada masa itu berlainan sekali dengan dengan asrama lelaki. Dorm perempuan pada hakikatnya seperti 1 dorm sahaja kerana dari dorm ke dorm ada gerbang untuk masuk dan ini bermakna bahawa mereka tidak perlu menggunakan pintu luar untuk masuk dorm lain kerana mereka memiliki dorm yang sama.

   Suatu hari,kami telah masuk ke bilik computer ditepi dorm lelaki semasa waktu studi waktu petang. Pada masa itu,saya amat takut untuk bermain komputer sehingga ingin memegang tetikus pun takut. Saya hanya melihat kawan-kawan bermain dan tanpa disedari kami telah terlewat untuk solat asar sehingga diketahui oleh warden. Kami didenda untuk mengangkat sampah yang telah berulat di rumah warden,bayangkan terseksanya kami dahlah jarak antara rumah warden dengan tempat pembuangan sampah terlalu jauh dan dengan kudrat kanak-kanak pada masa itu ia boleh dikira terseksa. Ustaz Rahimi merupakan seorang yang tegas,setiap pagi beliau akan mengetuk pintu asrama untuk solat subuh dan dengan itu kami akan bergegas bangun dan terus memakai baju yang telah disediakan di bucu katil. Selain itu,ada seorang lagi guru yang tegas . Guru itu bernama Cikgu Tengku.[11] Pada suatu hari, sebelum solat magrib saya telah menyampaikan “ceramah” di kawasan perhimpunan sekolah yang terletak ditengah-tengah antara asrama dan surau. Saya masih ingat antara isi kandungannya ialah:

“ Yang berbahagia batang bendera dikiri saya,yang dirahmati pasir dan kerusi dikanan saya.. ............. saya terjumpa ikan bau yang mati tertelan tulang ayam...”

Ucapan itu seingat saya agak panjang dan ia dilakukan dalam keadaan main-main sahaja dan saya tidak mengjangkakan pelajar lain melaporkan perkara itu kepada cikgu Tengku.Tetapi mujurlah tiada hukuman “kejam” yang dilaksanakan. Zaman sekolah rendah merupakan zaman yang paling gembira kerana tiada apa yang perlu difikirkan.

    Semasa tingkatan 5,saya sekali lagi berada diasrama. Pada masa itu,wataknya sudah berlainan sekali dengan kenakalan semasa sekolah rendah namun tahap kenakalan tetap tidak jauh bezanya. Satu penyakit bila berada diasrama ialah kita akan mudah terikut dengan apa yang dilakukan kawan dan antara penyakit yang berlaku diasrama Sekolah Menengah Kebangsaan Renek pada masa itu ialah pelajar akan tidur lewat sehingga jam 2 pagi semata-mata untuk bermain daun terup. Setiap pagi diasrama pada waktu itu kami akan memeriksa dorm yang berlainan. Ini bermakna lelaki akan memeriksa dorm wanita dan begitulah sebaliknya.

    Kami lelaki sering menjadi mangsa. Kami cuba bertolak ansur dengan perempuan namun perkara itu seakan-akan sia-sia sahaja. Pakaian lelaki yang terjatuh dari sidaian akan dibawa keluar ketempat perhimpunan pelajar. Demi membalas dendam pelajar lelaki yang memeriksa[12] dorm perempuan akan mengcampakkan pakaian dalam perempuan ke jalan raya diluar dorm perempuan.

 Suatu hari kawan saya berdendam dengan seorang wanita yang telah memarahinya didalam kelas Peluang ini telah diambil kesempatan olehnya dengan kencing dikain perempuan itu. Saya hanya boleh menggiling kepala sahaja. Semasa akhir tahun,asrama desa sekolah saya telah ditambah baik. Mozek telah dipasang di asrama dan kami telah menjadi 2-3 kelas sebagai markas kami dan kelas yang saya duduki itu dipanggil sebagai “rumah puaka”. Kami akan mengangkat tilam yang berada didalam dorm untuk dibawa kedalam kelas. Disini berlaku satu peristiwa yang melucukan dimana berlakunya peristiwa “ hantu tilam”.[13]

    Peristiwa hantu tilam betul-betul menggemparkan asrama sekolah pada waktu itu sehinggakan seorang pengawal keselamatan yang memang minat mistik turut percayakannya dan terus menyebarkan cerita ini kepada pelajar perempuan. Tetapi hantu tilam sebenarnya 3 orang rakan saya yang mengusung tilam kekelas. Apabila kisah ini terbongkar kami dapat melihat muka pengawal keselamatan yang malu kerana menyebarkan cerita yang palsu.

     Semasa tingkatan 6 sekali lagi saya berada di asrama namun asrama pada masa itu sudah jauh berbeza daripada tingkatan 5 dahulu. Pelajarnya lebih bertambah baik dan kebanyakan pelajar adalah tingkatan 3 dan 2. Saya masih ingat bahawa pada awal tahun kami telah kenakan 2 orang pelajar junior. Pertama sekali kami kenakan seorang pelajar yang juga merupakan anak saudara kepada warden. Kami bangun sekitar jam 2.00 pagi dan buat seolah-olah sudah masuk waktu subuh. Jam dinding yang ada telah kami putarkan kepada pukul 6.30 pagi. Tanpa berlengah pelajar itu terus bangun dan kami mendesak supaya pelajar itu pergi azan tanpa menggunakan speaker. Kisah yang kedua juga hampir sama dimana pelajar dikejutkan jam 2.15 pagi dan kami turut mendorongnya untuk azan. Mungkin kerana pelajar itu merupakan pelajar baru maka dia menangis apabila dikenakan. Perkara yang paling melucukan banyak yang berlaku. Diasrama desa itu,terlalu ramai yang mahu bermain daun terup,bukan sahaja yang sudah dianggap dewasa tetapi juga yang masih “kecil”. Bagi mengelakkan budak yang kecil itu bermain,kami akan mengenakan syarat untuk bermain iaitu siapa yang kalah perlu membuat apa yang kami suruh.

    Anak saudara kepada warden asarama pada masa itu turut bermain. Kami telah berpakat untuk mengenakannya walaupun dalam permainan itu “orang” kami yang kalah namun penipuan yang berlaku telah menyebabkan diatas kertas anak saudara warden itu yang kalah. Kami memaksa dia untuk mencium seorang budak lelaki yang suka tidur awal dan selalu mengeluarkan air liur basi yang bernama farid namun disebakan selalu keluar air liur basi maka kami namakannya sebagai longkang.

Kisah zaman persekolahan terlalu banyak untuk diceritakan dan semestinya dalam ruangan yang ringkas ini tidak mampu untuk mengungkapkan segala kenangan manis mahupun pahit semasa waktu persekolahan.

---

[1]  Pintu pagar asrama.

[2]  warden asrama

[3]  tidak menghukum walaupun tidak hadir ke sekolah tetapi beliau hanya bertanya mungkin sekadar untuk menakutkan aku yang sering tidak hadir ke sekolah.

[4]  Di Sekolah Kebangsaan Bintang pada masa itu,hanya ada 3 kelas untuk setiap darjah iaitu kelas Teratai ( T ) yang merupakan kelas no 1,Kelas Melor ( M ) kelas no 2 dan kelas Kenanga ( K ) kelas no 3.

[5]  Saya semasa darjah 1 merupakan pelajar yang berada dikelas teratai namun telah menukar kelas ke kela 1 mawar kerana sering dibuli oleh kawan yang lain dan mungkin juga kerana kawan sepermainan aku yang juga semuanya perempuan berada dikelas tersebut.

[6]  Semasa saya tingkatan 1 saya berada dikelas 1E2 yang merupakan kelas nombor 6 daripada 11 kelas. Di tingkatan 1 saya telah dipanggil oleh guru disiplin pada waktu itu iaitu cikgu Shuhaimi untuk mengugut akan membuang saya dari sekolah jika terus tidak hadir kerana dalam rekod pada waktu itu saya telah tidak hadir selama 61 hari dan semasa tingkatan 2 saya tidak hadir selama 62 termasuklah ponteng 11 hari berturut-turut semasa bulan Febuari.

[7]  Cikgu Siti merupakan guru yang paling digeruni oleh pelajar disekolah itu. Beliau sering marah kepada pelajar dan jika pelajar tidak menyiapkan kerja sekolah,cikgu siti akan menggunakan pemadam papan hitam untuk memukul bahu kami.

[8]  Pada waktu ini,ayam dikampung telah diserang oleh satu penyakit yang tidak dikenal pasti. Ayam itu akan menjadi gila dan kemudiannya akan mati. Ibu telah memasukkan ubat “pinisilin” kedalam air untuk diminum oleh ayam namun masih ramai yang mati. Ayam yang gila ini kebiasaannya akan disembelih.

[9]  Sebenarnya,tangan yang patah telah sembuh dalam masa lebih kurang 2 minggu sahaja. Sebelum cikgu datang kerumah saya,saya sudah pun boleh menggali telaga pada masa itu.

[10]  Idi Pendek ( sekarang Arwah ) telah meninggal dunia dalam kemalangan motosikal dalam tingkatan 2.

[11]  Cikgu Tengku merupakan antara cikgu yang paling digeruni di Sekolah Kebangsaan Bintang pada waktu itu. Beliau suka menghukum pelajar yang tidak mampu menjawab soalan matematiknya dan juga kepada pelajar yang tidak menyiapkan kerja sekolah.

[12] Saya merupakan pekerja tetap dalam memeriksa dorm perempuan ni,dan perbezaan kekemasan antara dorm lelaki dan perempuan amat jauh berbeza.

[13]  Peristiwa hantu tilam ini menjadi semakin memberi pengaruh ketakutan diasrama pada waktu itu kerana sebelum itu berlaku peristiwa dimana seorang pelajar yang studi seorang diri di sebiah kelas telah telah diganggu oleh makhluk yang dipercayai makhluk halus. Tubuhnya sebesar cawan kecil sahaja yang melekat di cermin dan apabila dilihat kesan pada cermin itu bukan kesan cermin yang dilap... Sehingga sekarang peristiwa ini masih dianggap misteri.

Konfusius di Jepun

    Konfusius dikatakan disebarkan ke Jepun melalui semenanjung Korea sekitar kurun ke 5 Masihi. Konfusius walaupun tidak mempengaruhi penduduk Jepun dalam kebanyakan kebudayaan dan aktiviti masyarakat namun falsafah ini amat berpengaruh kepada penduduk Jepun dalam bidang moraliti dan tindak tanduk penduduk Jepun. Dikatakan falsafah ini telah sampai ke Jepun sejak abad ke 4 lagi. Pengaruhnya mula membesar sejak abad ke 7 apabila beberapa konsep dalam falsafah ini mula diterima pakai seperti membuat keputusan dengan adab yang betul,konsep maharaja sebagai anak tuhan,dan memastikan keharmonian dicapai sesama insan dan carekawala. Namun dalam sistem politik Jepun,falsafah ini tidak mampu mempengaruhi kebanyakan daripada dasarnya kerana masyarakat Jepun lebih bergantung kepada konsep kami. Sebagaimana ajaran Buddha,fahaman Konfusius juga mempunyai beberapa aliran dan yang paling terkemuka di Jepun ialah mazhab Chu His. Di Jepun,penggabungan agama mahupun falsafah luar dengan ajaran tempatan tidak dapat dielakkan. Salah satu aliran yang menggabungkan Konfusius dengan Shinto ialah mazhab Mito yang mana penganut mazhab ini telah menyusun semula ilmu sejarah kemaharajaan Jepun sehingga membuka lembaran baru dalam sistem politik Jepun. 

Buddha di Jepun

Agama Buddha sebagaimana yang diterangkan diatas adalah agama yang lahir di utara India atau lebih tepat di Nepal. Ajaran ini telah tersebar ke negara China dan disini pendeta Buddha di China menyebarkan pula ajaran ini kepada negara sekitar seperti Korea,Jepun,Vietnam dan lain-lain. Mengikut rekod, ajaran Buddha telah tiba ke Jepun pada abad ke 6 lagi melalui Korea. Namun begitu, pada abad ke 7 hingga abad ke 16,rahib-rahib Jepun telah datang ke China untuk belajar terus daripada pendeta di Tanah Besar. Jepun sememangnya memiliki penduduk yang mempunyai semangat kekitaan yang kuat.

    Ajaran Buddha di Jepun adalah ajaran Buddha yang telah mengalami proses asimilasi dengan budaya tempatan dan sekaligus mempunyai perbezaan dengan ajaran Buddha di China mahupun India. Penyebaran dan perkembangan ajaran Buddha di Jepun telah mendapat sokongan daripada Putera Mahkota Shotoko. Maharaja Nara contohnya amat berminat dengan ajaran Buddha  iaitu Sutra of the Golden Light dan menjadikannya sebagai panduan dalam pemerintahan. Semasa zaman Heian,ibu negara telah dipindahkan ke Kyoto,dan agama Buddha pada masa ini bertapak lebih kukuh di Jepun. Ajaran Shinto dan Buddha telah dicampurkan adukkan oleh masyarakat Jepun dimana di setiap rumah bukan hanya memiliki tempat penyembahan ajaran Shinto tetapi juga tempat penyembahan untuk agama Buddha. Orang Jepun lebih suka mengamalkan ritual ajaran Shinto dalam majlis perkahwinan dan ajaran Buddha dalam ritual pengebumian. Perkembangan ajaran Buddha di Jepun ini bermula dalam kalangan golongan bangsawan dan kemudian diterima oleh penduduk tempatan. Perkembangan ajaran Buddha di Jepun semakin dramatik pada zaman Kamakura dimana agama Buddha telah mengalami tranformasi yang dilakukan oleh 4 orang pemikir agama itu iaitu Honen,Shinran,Dogen dan Nichiran yang mana telah melahirkan mazhab Buddha yang baru iaitu Nichiran dan Zen. Mazhab yang baru ini telah menyebabkan berlakunya pertentangan dalam agama Buddha di Jepun. Pertentangan yang jelas berlaku dengan 2 lagi mazhab Buddha iaitu Tendai dan Shigon. Perkembangan mazhab Zen pada kurun ke 14 hingga 19 telah menyebabkan kerajaan menaunginya sekaligus menyebabkan mazhab Buddha yang lain bersaing sesama sendiri sehingga menyebabkan pertumpahan darah.

    Mazhab Tendai dan Shigon menekankan kepada upacara ritual semata-mata. Mazhab Zen dan Nichiran ini lebih memudahkan pemahaman orang awam untuk memahami ajaran Buddha bahkan mereka menunjukkan jalan kepada orang awam untuk mencapai Nirvana melalui jalan yang mudah. Pada pendapat ajaran Shinran, seorang perlu juga memiliki keluarga dan menekankan konsep Amida Buddha. Perkembangan ajaran Buddha di Jepun amat berbeza dengan perkembangan ajaran Buddha di India mahupun China. Walaupun Buddha di China turut mengalami asimilasi dengan budaya tempatan namun ia bukanlah satu perkara yang menonjol bahkan ajaran Buddha ini mempunyai pengikutnya yang taat tersendiri berbanding dengan ajaran Buddha di Jepun yang mengalami asimilasi yang banyak dengan budaya penduduk tempatan. 

Ajaran Shinto Jepun

Shinto atau “ Jalan Tuhan” merupakan agama asal dari kepualaun Jepun. Shinto dikatakan berasal daripada perkataan Shen yang bermaksud roh dan Tao yang bermaksud jalan. Ajaran Shinto sekarang ini bukanlah ajaran asli agama tersebut tetapi terhasil daripada pelbagai campuran ajaran dan juga agama seperti Buddha, Toiesme dan juga pengaruh daripada Siberia. Ajaran Shinto terbahagi kepada 5 bahagian yang mana terdapat 4 bahagian yang awal dan satu bahagian yang lahir zaman pemerintahan Meiji. Bahagian utama agama Shinto ialah Shinto keluarga diraja ( Koshitsu Shinto ), Shinto Keramat ( Jinju Shinto ), Shinto Mazhab ( Kyoha Shinto ) dan juga Shinto Rakyat ( Minkan Shinto )  dan semasa pemerintahan Meiji telah digabung Shinto keluarga diraja dan Shinto Mazhab menjadi Shinto Negara. Shinto Negara ini adalah satu propaganda pihak kerajaan Jepun pada masa itu dengan menggunakan khidmat rahib. Shinto Negara ini masih diamalkan pada waktu sekarang seperti dalam upacara kerajaan seperti melawat ke keramat Yasukuni iaitu tempat bagi memperingati rakyat Jepun yang terkorban masa Perang Dunia ke 2 dan juga dalam menjalankan upacara perkahwinan.

    Perkembangan ajaran Shinto hakikatnya berasal daripada kepercayaan Minkan Shinko iaitu kepercayaan rakyat mengenai kami. Kami yang asalnya disembah ditempat yang sering berbeza telah berubah tempat penyembahannya apabila masuk zaman Konfu dimana kami dikaitkan pula dengan asal usul keturunan keluarga. Oleh itu,setiap keluarga pada masa itu memiliki kami dan mempunyai tempat penyembahan khas untuk keluarga. Semasa pemerintahan raja Yamato, bentuk ajaran Shinto yang diamalkan sekarang telah dibuat kerana raja Yamato sendiri adalah penyembah kami negara berteraskan Amaterasu. Pada zaman pemerintahan Yamato ini,bangunan kekal untuk penyembahan mula didirikan dan barangan seperti cermin,pedang dan barangan kemas dianggap mewakili kami yang disembah. Kojiki dan Nihongi menjelaskan bahawa pada abad ke 7 , Amaterasu telah dianggap sebagai sebagai kami yang agung dalam ajaran Shinto.

    Antara cara yang digunakan untuk menyembah kami ialah dengan kaedah Matsuri. Matsuri ialah ritual yang dilakukan untuk penyembahan terhadap kami.Penyembahan kami dilakukan di rumah ( kamidana ) dan juga di jinja atau rumah penyembahan. Dalam ritual Mitsuri ini, terdapat 4 unsur penting iaitu Penyucian atau harai,persembahan,pembacaan doa dan juga pesta makan namun sekarang ini bukan hanya Jinja yang mengadakan Mitsuri namun turut diadakan oleh pihak gereja.  Pembinaan Jinja atau kuil adalah daripada pengaruh China keatas Jepun. Jinja dibina dengan menggunakan kayu dan sentiasa dibina contohnya di Ise, setiap 20 tahun Jinja baru akan dibina berhampiran monument sebelahnya. Upacara Matsuri di Jinja dilakukan dengan mengarakkan simbol kami kesekeliling Jinja.

    Ajaran Shinto mula menerima pengaruh Buddha sejak zaman Heian dan zaman seterusnya. Kedatangan Buddha telah menyebabkan kedua agama ini saling melengkapi. Ajaran Shinto digunakan melakukan ritual dan agama Buddha untuk moral. Ini kerana ajaran Shinto bukanlah ajaran yang memiliki sifat moral dan etika. Namun dalam buku Tamadun Islam dan Tamadun Asia tulisan Ghazali Darusalam pula menyatakan bahawa ajaran Shinto berdasarkan kitab Nihong yang memuatkan kisah para dewa dan pendapat ini bertentangan sama sekali dengan tulisan daripada ahli sejarah yang lain. 

Minkan Shinto - Kepercayaan Awal Masyarakat Jepun

Minkan Shinko merupakan satu falsafah yang banyak melahirkan ritual dan Matsuri yang diamalkan oleh masyarakat Jepun. Minkan Shinko bermaksud kepercayaan rakyat iaitu amalan agama yang merupakan reaksi kepada keperluan harian masyarakat yang diwarisi sejak turun temurun. Minkan Shinko merupakan amalan penduduk semata-mata dan tidak mempunyai doktrin mahupun kitab suci untuk dibuat rujukan bahkan ia merupakan campuran kepada beberapa ajaran yang diamalkan penduduk Jepun seperti Buddha,Shinto,Tao, dan Konfucius. Ia melambangkan kemakmuran,kesuburan,perlindungan dan pelbagai lagi perkara yang mendatangkan kebaikan dalam kehidupan.

     Masyarakat Jepun zaman awal amat percaya bahawa setiap daripada sesuatu daripada ala mini mempunyai semangat ataupun roh. Mereka amat percaya bahawa hujan,api,petir,hutan dan banyak lagi mempunyai roh sehingga melahirkan konsep kami. Mereka menyembah apa yang dikatakan sebagai kami tanah,kami tempat,kami keluarga namun daripada banyak kami hanya kami bendang dan kami menuai sahaja yang amat popular kerana masyarakat Jepun pada masa itu bergantung kepada sumber pertanian. Mereka juga menyembah kami tempat dan juga kami keturunan. Kami keturunan iaitu nenek moyang akan berada mengikut musim yang berlaku. Jika musim sejuk kami keturunan ini akan berada di gunung tetapi apabila masuk musim bunga kami ini akan turun ke bendang untuk menjadi kami bendang,kami kesuburan dan juga kami produktiviti. Apabila menerima peyembahan daripada anak cucu mereka percaya kami ini akan kembali semula ke gunung. Walaupun Minkan Shinko tidak mempunyai satu panduan seperti kitab suci namun dalam menjalankan upacaranya ia mempunyai beberapa pantang larang seperti mereka yang mengalami pengebumian dan yang datang haid dilarang keras untuk mengikuti upacara ini. Perayaan ini terus diraikan sehingga sekarang bagi mengenang tradisi lampau masyarakat itu pada masa ini. 

Kristian di China

Agama Kristian yang diajarkan di China pada peringkat awal bukanlah agama Kristian yang dibawa masuk pada kurun penjajahan di China namun agama Kristian ini merupakan agama Kristian yang bermazhab Nestorian yang bertapak di Asia Barat. Agama Kristian ini telah diajar secara bebas kepada masyarakat China sehinggalah agama ini di sifatkan sebagai agama Barbarian oleh pemerintah China pada abad ke 9. Masyarakat China merupakan sebuah masyarakat yang amat mengagungkan maharaja kerana ajaran kosmologinya yang menganggap maharaja merupakan anak tuhan. Oleh itu,perintah yang dikeluarkan oleh istana telah menyebabkan penyebaran agama Kristian di China telah terbantut.

    Tekanan yang dihadapi oleh agama Kristian ini mula kendur apabila Mongol berjaya mewujudkan dinasti Yuan dan mengamalkan dasar yang liberal terhadap pengamalan agama. Kerajaan Mongol tidak mampu bertahan untuk 100 tahun. Selapas kejatuhan yang dialami telah menyebabkan sekali lagi agama Kristian tidak diterima oleh Pemerintah. Agama Kristian mula dibawa masuk pula oleh orang barat sekitar abad ke 16-17 oleh orang Itali. Penentangan oleh Maharaja mungkin kerana orang Kristian menganggap Pepe sebagai kuasa agung sekaligus bertentangan dengan ajaran bahawa China adalah middle Kingdom.

Buddha Di China

Agama Buddha telah diasaskan oleh Sidaharta Gautama Buddha sekitar 2500 tahun yang lalu. Ia hidup sekitar 563 S.M-483 S.M. Beliau merupakan anak kepada raja kerajaan Kosala iaitu Cudhodana yang mana kerajaan ini berpusat di Kapilawartu. Buddha sebenarnya bukanlah nama namun panggilan kepada sang Buddha yang telah mencapai tahap nirwana yang tertinggi. Buddha telah dilahirkan di Taman Lumbini utara India berdekatan banjaran Himalaya yang kini berada di Nepal semasa bulan purnama. Buddha dikatakan anak kepada seorang pembesar di sana namun lebih berminat terhadap spiritual. Buddha meninggalkan isteri iaitu Yasodhara dan anak iaitu Rahula yang baru dilahirkan untuk melakukan pertapaan di hutan Uruvela. Buddha telah bertapa dibawah pokok Bodhi yang mana pokok ini dianggap suci oleh penganut Buddha. Sidharta Gautama hanya mendapat gelaran Buddha selepas enam tahun menjalankan pertapaan iaitu semasa berumur 35 tahun.  Buddha telah mengajar selama 45 tahun tanpa mencatat apapun dan itu semestinya akan merugikan agama tersebut. Maka selepas kematian Buddha telah diadakan satu persidangan antara sangha untuk menyepakati apa yang dikatakan Buddha dan ia berlangsung selama beberapa bulan. Buddha telah dibawa masuk ke China oleh Fa Hsien pada tahun 399 S.M. Ajaran Buddha semakin berkembang selepas kitab-kitab ajaran Buddha diterjemahkan kedalam bahasa Cina.

Agama Buddha terpecah kepada 2 mazhab yang besar iaitu Mahayana dan juga Hinayana. Mazhab ini berlaku selepas kematian Buddha. Ajaran Hinayana dikatakan mirip kepada ajaran Buddha yang asal. Manakala Mahayana lebih kepada pengkajian mengenai cara hidup Buddha dan bagaimana untuk mencapai nirwana. Mazhab Mahayana ialah yang berkembang ke kebanyakan negara Asia seperti Tibet, China, Jepun dan lain-lain.

    Semasa pemerintahan Wangsa Tang,Maharaja Tang Tai Sung telah berjaya melakukan beberapa pembaharuan sehingga dinasti ini dianggap sebagai dinasti yang paling agung di China. Banyak kawasan berjaya ditakluk seperti Bukhara,Samarkand dan Manchuria. Serangan daripada orang Turki dan Mongolia juga dapat dipatahkan. Kehebatan ini menyebabkan pengaruh China mula mula tersebar ke luar dari Tanah Besar. Agama Buddha tidak terlepas daripada mengalami proses ini dimana Ajaran Buddha ini telah tersebar ke Jepun dan Korea.

Falsafah Undang-Undang

Falsafah ini telah diasaskan oleh Han Fei atau lebih dikenali sebagai Xun Zi yang meninggal pada tahun 233 S.M. Beliau telah mengarang satu buku yang bertajuk Hanfeizi yang bermaksud Book of Master Hanfei. Beliau asalnya mengamalkan ajaran Konfusius namun telah kembali menentang Konfusius. Dalam ajaran Konfusius,semua manusia dilahirkan dalam keadaan baik namun dalam ajaran legalisme menganggap semua manusia dilahirkan dalam keadaan yang jahat. Falsafah ini digunakan pada zaman dinasti Qin oleh Qin Shi Huang. Semasa pelaksaan falsafah ini kebanyakan daripada pengikut ajaran falsafah lain telah mengalami penderitaan teruk termasuklah pengikut Konfusius. Kebanyakan karya-karya Konfusius telah dibakar begitu juga dengan sumber sejarah kerajaan lain Dalam bukunya ini,beliau mengecam falsafah yang berunsur moral kerana baginya falsafah moral ini hanya berjaya mempengaruhi sedikit daripada penduduk sedangkan kebanyakan penduduk tidak berpegang kepada ajaran itu menyebabkan kerajaan terpaksa menghadapi penduduk yang ramai. Oleh itu, baginya falsafah undang-undang amat penting untuk mengawal keadaan masyarakat pada waktu itu. Ini dibuktikan lagi dengan kejayaan Shih Huang Ti menyatukan China dibawah dinasti Qin. Baginya,hanya kekerasan dapat menundukkan ego dan mampu mengawal keadaan masyarakat. Kekuatan Dinasti Qin ini adalah hasil daripada disiplin tentera dan kerja kuat sebagaimana yang terdapat dalam falsafah legalisme sehingga aspek ini mempengaruhi kerajaan Qin mewujudkan sekolah falsafah legalisme. Legalisme amat menitik beratkan konsep kuasa pemerintahan dimana raja harus mempunyai kuasa yang kuat untuk memaksa menteri mematuhi peraturan yang ditetapkan olehnya. Ajaran ini melarang keras subjek sejarah diajarkan kerana pada mereka tidak perlu tahu apa yang berlaku pada masa lepas. Muzik dan sebarang kesenian juga ditentang kerana dianggap sebagai melalaikan rakyat.

    Dinasti Qin sememangnya berpegang kuat dengan ajaran legalisme ini. Ini dapat dibuktikan apabila dinasti ini telah menghapuskan sistem feudal yang diamalkan China selama ini. Ying Zheng telah bertindak menyatukan China melalui beberapa cara iaitu dengan menghapuskan kuasa golongan bangsawan dengan melantik gabenor dan pemerintah tentera bagi mentadbir wilayah. Beliau juga telah bertindak memindahkan 1 200 keluarga diraja ke beberapa kawasan di China untuk melemahkan kuasanya yang mungkin akan menentangnya,buku-buku Konfusius telah dibakar,rakyat telah dilarang menyimpan senjata bagi mengelakkan pemberontakan,mengenakan cukai tanah dalam bentuk hasil pertanian,cukai turut dikenakan kepada bangsawan dan pengenalan kod undang-undang baru,penyelarasan terhadap sistem timbangan,tulisan,serta ukuran,sistem pembinaan jalan raya dan saliran turut diselaraskan dan pembinaan pusat pemerintahan di Hsian Yang dekat dengan sungai Wei. Segala tidakkan yang diambil oleh Ying Zheng adalah tindakan yang berbentuk kekerasan demi mengekalkan kuasanya daripada dirampas. Pembinaan tembok besar China ,contohnya telah menyebabkan 300,000- 1000 000 orang rakyatnya terkorban akibat penyakit dan juga keletihan. Namun begitu,falsafah legalisme telah memberi banyak sumbangan kepada pembangunan tamadun China. Selapas kejatuhan Qin dan diganti dengan kerajaan Han,maka falsafah legalisme mula luntur pengaruhnya dalam kalangan masyarakat apabila wangsa Han mula menggunakan falsafah yang lebih bermoral dan beretika dalam membentuk rakyatnya.

    Selain daripada ajaran Han Fei terdapat dua lagi falsafah yang seakan sama dengannya iaitu Yang Chu yang lahir dalam ensklopedia pertengahan abad ke 3. Dalam falsafah ini lebih mementingkan kesihatan dan juga umur yang panjang bahkan bagi falsafah ini kehilangan empayar lebih baik dari keguguran rambut. Doktrin ini juga menekankan bahawa lebih baik meneruskan hidup yang sedia daripada menjadi pegawai dan mengahdapi pelbagai risiko yang mungkin berlaku. Bahkan ini selari dengan kehendak orang Cina itu sendiri yang mementingkan kesihatan.

    Selain daripada gerakan Yang Chu,Gerakan Nong Xia yang terdiri daripada petani telah mendesak supaya cukai dihapuskan dan kerajaan mencari hasil sendiri. Golongan ini menentang pemusatan kuasa dan juga birokrasi yang berlaku. Walaupun ia hanyalah gerakan rakyat biasa namun ia mampu menggugat kerajaan. 

Ajaran Toisme

Ajaran Tao pada asalnya adalah sebuah falsafah namun sebagaimana Buddha ajaran ini telah berkembang menjadi sebuah agama. Ajaran ini telah diasaskan oleh Lao Tze atau nama sebenarnya Li Yeh pada 604 S.M dan juga Zhuang Zi. Beliau dikatakan berada dalam perut ibunya selama 84 tahun dan dilahirkan oleh ibunya dalam keadaan yang sudah tua dan hidup selama 200 tahun. Semasa pemerintahan Dinasti Chou beliau pernah dilantik sebagai ahli pustakawan. Beliau memiliki satu kitab iaitu Tao Te Ching yang memuatkan ajarannya dalam aspek astronomi dan ramalan yang merupakan kepakarannya. Ajaran Tao hakikatnya kurang mendapat sambutan kerana rakyat jelata tidak memahami apa yang dimaksudkan oleh falsafah ini. Tetapi ajaran ini mula berkembang selepas kelemahan dinasti Han oleh tukang sihir dan ahli astronomi dengan menggunakan kitab Lao Tze. Selepas kemasukan ajaran Buddha ke China pada abad pertama sebelum masihi, ajaran ini telah mendapat saingan dengan Buddha sehingga beberapa aspek telah diubah seperti turut membina biara seperti juga agama Buddha.

Menurut falsafah Taoisme, alam semesta dibentuk oleh dua kuasa kosmis yang berlawanan iaitu yin dan yang. Air merupakan unsur yang paling yin dan api merupakan unsur yang paling yang. Mengikut kepercayaan Tao,ala mini terdiri daripada lima unsur utama iaitu air,api,angin,tanah dan logam. Unsur Yin dalam kepercayaan Taoisme ialah merujuk kepada bumi,perempuan,keadaan yang pasif,sejuk gelap dan sebagainya manakala unsur Yang pula merujuk kepada sesuatu yang bertentangan dengan unsure Yin seperti Syurga,lelaki,cerah,panas dan sebagainya.